Türkiye, 2022 yılında 1987 yılından bu yana yaşanılan en soğuk kışı yaşadı. Megakent İstanbul, Avar kar fırtınası ve Aybar kar fırtınası kütlelerinin esiri oldu. İstanbul genelinde ana arterler önlemlere rağmen çok kısa sürede tüm kenti kaplayan kar yağışı nedeniyle kapandı. Kar kalınlığı bazı bölgelerde 80 cm’e ulaştı. Arabalarını yol kenarlarına bırakmak durumunda kalan vatandaşlar, saatlerce yürüyerek yardım alabilecekleri birimlere ulaşmaya çalıştı. Bu mağduriyet medyada günlerce sürecin tartışılmasına ve vatandaşların belediye hizmetlerini sorgulamasına neden oldu. Olumsuz hava şartları nedeniyle yaşanılan bu deneyim, yerel yöneticilere bu gibi durumlarda sahada daha hızlı nasıl çözüm geliştirilebilir sorgulaması getirdi.
Ocak ve Mart aylarında yaşanan yoğun kar fırtınaları sebebiyle İstanbul’un ulaşım ana arterleri bu durumdan olumsuz etkinlenerek ulaşıma kapandı. Bu sebeple İstanbullular ulaşım noktasında mağduriyet yaşadı. Bu süreçten en çok etkilenen ilçelerden biri de konumu itibarıyla Beylikdüzü ilçesi oldu. İstanbul için ikinci kar uyarısı geldiğinde Beylikdüzü Belediyesi bünyesindeki Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi ile Coğrafi Bilgi Sistemleri Birimi bir araya gelerek bu durum için CBS odaklı bir çözüm arayışına girdi.
CBS Birimi’nin, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün uyarılarını takip ederek bundan sonra gelecek yoğun kar fırtınalarına hazırlıklı olmak için 120 saatlik bir zaman içinde hazırlıklarını bitirmesi gerekiyordu. CBS Birimi , excel üzerinden takip edilen sistemin, karla mücadele sürecinde çözümü hızlandırmak yerine, durumun daha da karmaşık bir hale gelmesine neden olduğunu deneyimlemişti. Bu nedenle hızlı karar vermeyi sağlayacak, birimler arası koordinasyonu hızlandıracak ve tüm sürecin ortak bir platformda takip edilmesine olanak sağlayan bir CBS çözümüne ihtiyaçları olduğuna karar verdiler. Çünkü, yaşanılan durumla ilgili tüm resme hakim olamadıkları ve excel formlarla birimler arası koordinasyonu sağlayamadıkları için müdahale süreçleri uzun sürüyordu. Bu durum da kar yağışının olumsuz sonuçlarının katlanarak artmasına neden oluyordu. Bu sebeple excel formlarını alıp konum tabanlı haritalar haline getirerek tüm bu süreçleri görünür kılmak, görünen sorunlara da müdahale etmek öncelikli görev olarak belirlendi.
Öncelikle belediyenin tamamını kontrol altında tutabilmek amacı ile belediye sınırları 6 bölgeye ayrıldı. Bu bölgeler için yönetim takımları ve takımın yönetim sahası belirlendi. Yönetim takımlarında, tüm müdürlüklerden katılım sağlanarak ilgili müdürlüğün hem müdürü hem de seçilen birkaç personelinin yer almasının yanısıra Meclis üyeleri ve başkan yardımcıları da bulunuyordu. Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi’nde operasyonu yöneten ve takip eden ekip için ArcGIS online üzerinde geliştirilen uygulama ile iş makinelerinin konumlarının, tuz stoklarının, ilçedeki afet durumunda faydalanılacak önemli yerlerin konumlarının harita üzerinde anlık gösterilmesi sağlandı. Öncelikli hedef olarak 15 ana arterin açık kalması, sonrasında ise bu ana arterlere bağlı ara sokakların ulaşıma açılması belirlendi ve bu doğrultuda bir planlama yapıldı. Ayrıca vatandaşların ihtiyacı durumunda kullanacakları otobüs, minübüs, hastane ve eczane gibi önemli ihtiyaçların güzergahları da haritaya eklenerek bu güzergahların açık kalması planlandı. Yönetim merkezi haricindeki dış saha ekibinin de sahadaki tüm güncel haberleri görebilecekleri şekilde düzenlenen ArcGIS Collector Uygulaması desteği ile dış saha ekibi de anlık olarak operasyonu takip edebiliyordu.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün kar yağışı için uyarıda bulunduğu süreç 72 saatlik bir zaman dilimiydi. Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi’nde görevli kişiler, sürecin öncesinde tedbir amaçlı 12 saat, ardından da kontrol amaçlı 12 saat boyunca çalışmalarını yürüttü.
Kar yağışı başladığında ArcGIS Collector ile sahadan toplanan tüm veriler harita üzerinde gösterildi ve saha çalışanları ile paylaşıldı. Saha çalışanlarından gelen açık yolar, kapalı yollar, tuzlanması gereken yollar gibi bilgiler haritalar üzerinden takip edilerek tüm ekipler hızlı bir şekilde aksiyon alınması için yönlendirildiler.
Yoğun kar yağışının yaşandığı zaman diliminde 96 saatlik aktif bir karla mücadele çalışması yaparak vatandaşların mağdur olmadığı bir süreç yönetimi sağladılar. Kar yağışının sonuçlarını bertaraf etmek için 1000 personel, 198 araç ile müdahalede bulunan belediye ekibi, ortalama 479 personel ve 123 araç ile sahada aktif olarak görev aldı.
Çalışmalar; 12-72-12 saatlik çalışma prensibi tedbiri alınarak yürütüldü, olay anında müdahale edilerek sonrasından da kontroller yapılarak bitirildi. Bu bağlamda zamandan tasarruf edilerek bunun akabinde gelişen emek-işgücünün de verimli kullanılması sağlandı.
Beylikdüzü Belediyesi ve Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi ekipleri , kar ile mücadele sırasında hızlı bir acil müdahale süreci yönetmenin nasıl olumlu sonuçlar doğurduğunu çok kısa bir zaman diliminde deneyimleme fırsatı yaşadı. CBS çözümleri ile, sistemli bir şekilde olaylara müdahale edilmesi, farklı birimlerin bir arada koordineli bir şekilde çalışması kolaylaştı. Bu nedenle Kim? Nerede? Ne Yapıyor? sorularının yanıtı cevapsız kalmadı ve çok düzenli bir şekilde süreç yönetimi yapılabildi. Ekiplerin hızlı karar almasını sağlayan bu mobil sistemi, Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi’nde “Acil Durum Yönetimi’ni” acil müdahale uygulaması olarak kullanmaya, deprem, yangın, sel gibi tüm acil durum süreçlerini dahil edebilecek bir yapı oluşturmaya ve var olan sistemleri daha da geliştirmeye karar verildi.
